Trái phiếu chính phủ Việt Nam “đắt hàng”, hút kỷ lục 27.000 tỷ đồng trong một tuần

Kho bạc Nhà nước vừa trải qua tuần đấu thầu trái phiếu chính phủ sôi động nhất từ trước đến nay. Cơ quan này gọi thầu 33.000 tỷ đồng và huy động thành công hơn 27.000 tỷ đồng ở tất cả các kỳ hạn, mức giá trị trúng thầu cao nhất từng được ghi nhận theo thống kê của S&I Ratings. Dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cho thấy riêng tháng 10/2025, HNX tổ chức 20 phiên đấu thầu và huy động 27.740 tỷ đồng, đưa lũy kế 10 tháng đầu năm lên 283.428 tỷ đồng, tương đương 56,69% kế hoạch năm.

Trái phiếu kỳ hạn 10 năm là tâm điểm khi lượng đặt mua từ 10 nhà đầu tư vượt kế hoạch huy động 20.000 tỷ đồng. Kho bạc Nhà nước phải phát hành thêm 2.000 tỷ đồng trong cùng ngày để đáp ứng nhu cầu. Các kỳ hạn 3 năm và 30 năm có tỷ lệ trúng thầu khiêm tốn hơn. Trong tháng 10, kỳ hạn 10 năm và 5 năm chiếm 65,30% và 30,63% giá trị phát hành, tương ứng 18.115 tỷ đồng và 8.497 tỷ đồng. Sang tháng 11, tỷ trọng kỳ hạn 10 năm lên tới 81,35%, tương đương 19.110 tỷ đồng.

Lãi suất phát hành kỳ hạn 5 năm và 10 năm hiện dao động 4,1% đến 4,3%, so với mức quanh 4% hồi đầu năm. Cuối tháng 10/2025, lãi suất trúng thầu kỳ hạn 5, 10, 15 và 30 năm lần lượt đạt 3,14%, 3,80%, 3,85% và 3,89%, tăng 11 đến 40 điểm cơ bản so với cuối tháng 9. Đến cuối tháng 11, lãi suất kỳ hạn 5 năm và 10 năm tiếp tục nhích lên 3,16% và 3,86%. Một số tổ chức đăng ký lãi suất tới 4,8%, thậm chí 5%, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất và trái phiếu chính phủ nhiều thị trường phát triển lập đỉnh lợi suất nhiều năm. Kỳ vọng hiện cao hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm so với đầu năm.

Bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao Khối khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng lợi suất trái phiếu chính phủ tăng lên vùng hấp dẫn là nguyên nhân chính giúp giá trị và tỷ lệ trúng thầu khởi sắc. Thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng cải thiện so với cuối tháng 8 và đầu tháng 9 cũng tạo điều kiện để các nhà băng tăng phân bổ vào trái phiếu chính phủ.

Áp lực hoàn thành mục tiêu vẫn rất lớn. Kế hoạch huy động cả năm 2025 là 500.000 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2024, nhưng đến cuối tháng 10 mới đạt hơn 56%. Ba tuần liên tiếp gần đây, khối lượng gọi thầu đều vượt 20.000 tỷ đồng mỗi tuần, so với mức 12.000 đến 15.000 tỷ đồng trước đó. Nhu cầu vốn đầu tư công cũng đang tăng tốc. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công trung hạn từ ngân sách nhà nước là 8,2 triệu tỷ đồng. Bà Hoàng Việt Phương, Tổng giám đốc S&I Ratings, nhận định thị trường nóng lên bởi nhu cầu huy động vốn trung dài hạn cho các dự án đầu tư công trọng điểm.

Một động lực cấu trúc khác là dư địa tài trợ từ hệ thống ngân hàng đang thu hẹp khi dư nợ tín dụng đã vượt 145% GDP, đòi hỏi dịch chuyển một phần nhu cầu vốn dài hạn sang thị trường vốn.

Về cơ cấu nhà đầu tư, cuối năm ngoái các ngân hàng trong nước nắm khoảng 37,1% trái phiếu chính phủ lưu hành, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và doanh nghiệp bảo hiểm nắm 61,6%, khối ngoại chỉ khoảng 0,15%, thấp hơn nhiều so với Philippines 5%, Thái Lan 9,3%, Indonesia 12,8% và Malaysia 34,2%. Ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, cho biết nhiều nhà đầu tư quốc tế yêu cầu quốc gia phải được ít nhất hai trong ba hãng xếp hạng lớn đánh giá ở mức đầu tư trước khi phân bổ vốn. Hiện S&P và Fitch cùng xếp Việt Nam ở mức BB+, Moodys giữ Ba2 và nâng triển vọng lên tích cực hồi tháng 5. Nếu cải thiện được xếp hạng, dòng vốn vào thị trường trái phiếu có thể đạt 10 đến 20 tỷ USD.

Trên thị trường thứ cấp, giá trị niêm yết trái phiếu chính phủ đến 31/10/2025 đạt 2.468.720 tỷ đồng, tăng 0,77% so với tháng trước, với thanh khoản bình quân 16.865 tỷ đồng mỗi phiên. Sang tháng 11, giá trị niêm yết tăng lên 2.494.860 tỷ đồng, dù thanh khoản giảm 25,12% còn 12.629 tỷ đồng mỗi phiên. Khối ngoại mua ròng 280 tỷ đồng trong tháng 10 và 299 tỷ đồng trong tháng 11.

Kho bạc Nhà nước dự kiến tiếp tục đẩy mạnh huy động từ nay đến cuối năm, với tuần này gọi thầu 18.000 tỷ đồng, trong đó 11.000 tỷ đồng là kỳ hạn 10 năm. Lãi suất phát hành có thể tiếp tục nhích lên khi nhu cầu vốn tăng cao và mặt bằng lãi suất toàn cầu chưa hạ nhiệt.

Nguồn: VnExpress