55% thuế, đổi đất hiếm lấy Visa: Ai thực sự thắng?

Hai ngày đàm phán căng thẳng ở London đã đưa Mỹ và Trung Quốc đến “thỏa thuận khung” chuẩn bị trình lên Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Theo Tổng thống Trump, Mỹ áp mức thuế tổng là 55% trên hàng nhập từ Trung Quốc (gồm thuế cơ bản, thuế fentanyl và thuế từ thỏa thuận trước), trong khi Trung Quốc áp 10% lên hàng Mỹ. Đổi lại, Bắc Kinh cam kết xuất khẩu “đất hiếm và nam châm” thiết yếu, đồng thời tiếp tục cho sinh viên Trung Quốc theo học tại Mỹ. Nhưng đây thực sự là bước nhượng bộ lớn hay chỉ là nước cờ khéo léo để cả hai bên giữ thế?

Thuế mới: Ai nhường ai?

Theo Tổng thống Trump, con số 55% là sự kết hợp giữa mức 10% thuế cơ bản cho tất cả đối tác, 20% thuế liên quan đến fentanyl, và 25% thuế từ nhiệm kỳ trước. Trong khi đó, Trung Quốc chỉ áp 10% cho hàng Mỹ.

Điều này khiến giới phân tích đặt câu hỏi: liệu mức thuế cao như vậy có làm giảm sức cạnh tranh của hàng Trung Quốc tại Mỹ? Reuters nhận định thực chất đây là kế hoạch “kéo lùi” mức thuế về gần giai đoạn trước khi leo thang, chứ không phải là đòn áp đảo .

Hợp đồng nêu rõ Trung Quốc sẽ cung cấp đất hiếm và nam châm “up front” – động thái nhằm khắc phục tình trạng siết nguồn cung nhập khẩu đã gây gián đoạn lớn cho các ngành Mỹ như quốc phòng, ô tô, điện tử . Tuy nhiên, Reuters cảnh báo đây có thể chỉ là “kéo dài thời hạn” hơn là giải pháp lâu dài vì Trung Quốc vẫn giữ quyền cấp giấy phép xuất khẩu .

Ngoài thương mại, thỏa thuận còn cho phép tiếp tục cấp visa cho sinh viên Trung Quốc du học tại Mỹ – một mũi kéo hướng tới củng cố quan hệ văn hóa-giáo dục giữa hai quốc gia .

Thị trường phản ứng ra sao?

Các thị trường toàn cầu gần như im ắng sau tuyên bố: chỉ số S&P 500 tăng nhẹ, Dow Jones gần như đi ngang, còn chứng khoán Trung Quốc hầu như không động . Giới phân tích cho rằng thị trường “thờ ơ” vì xem đây chưa phải là một thỏa thuận thực sự – nó chỉ là framework để tiếp tục đối thoại chứ chưa giải quyết toàn bộ bất đồng.

Một số chuyên gia cảnh báo rằng mức thuế cao 55% vẫn đủ mạnh để giảm nhập khẩu, đẩy người tiêu dùng Mỹ sang nguồn cung từ các quốc gia khác.

Mỹ đang đầu tư mạnh vào khai thác nội địa đất hiếm để giảm phụ thuộc Trung Quốc – cổ phiếu MP Materials (nhà sản xuất chủ lực) đã tăng sau tin tức.

Trung Quốc dường như giữ thế mạnh: họ có thể tiếp tục dùng đất hiếm như một “lá bài chiến lược” nếu thỏa thuận tiếp tục đổ vỡ .

Thỏa thuận dù có vẻ nghiêng về ưu tiên Mỹ về thuế và đất hiếm, thực chất chỉ đưa hai bên quay lại trạng thái trước chiến tranh thương mại. Nhìn kỹ, Bắc Kinh vẫn giữ quyền điều tiết nguồn cung – nghĩa là cầu dài hạn chưa được bảo đảm. Washington thì phải chờ phê duyệt từ cả hai lãnh đạo và tiếp tục theo dõi cam kết chi tiết liên quan hạn ngạch và thời hạn.

Trước khi xuống tiền vào các sàn giao dịch quốc tế, bạn nên kiểm tra độ uy tín, rủi ro chính sách – dùng ngay WikiFX để kiểm soát rủi ro và đảm bảo an toàn tài chính.